రైతు సంక్షేమం దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో పెద్ద అడుగు వేసింది. ప్రధాన మంత్రి ధన ధాన్య కృషి యోజన (PM Dhan-Dhaanya Krishi Yojana – PMDDKY) పేరుతో కొత్త పథకాన్ని ప్రకటించింది. ఈ యోజన ద్వారా వ్యవసాయం, మత్స్య, పశుసంవర్థక రంగాల్లో వెనుకబడిన జిల్లాలను అభివృద్ధి చేయడం ప్రధాన లక్ష్యం.
📅 ఆరు సంవత్సరాల పాటు అమలు – 1.7 కోట్ల మంది రైతులకు లాభం
ఈ పథకం 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రారంభమై ఆరు సంవత్సరాలు కొనసాగనుంది. దేశంలోని 100 జిల్లాలు ఎంపిక చేయబడ్డాయి. వీటిలో సుమారు 1.7 కోట్ల మంది రైతులు ప్రత్యక్ష లబ్ధిదారులు కానున్నారు.
సెంట్రల్ క్యాబినెట్ ఆమోదం పొందిన ఈ యోజనకు వార్షికంగా ₹24,000 కోట్ల బడ్జెట్ కేటాయించబడింది. మొత్తం ఆరు సంవత్సరాల్లో సుమారు ₹1.44 లక్షల కోట్లు వ్యయించనున్నారు.
🎯 పథకం ముఖ్య ఉద్దేశాలు
వెనుకబడిన జిల్లాల్లో వ్యవసాయ ఉత్పాదకత పెంచడం
పంట విభిన్నీకరణ, సహజ సాగు, నీటి వినియోగంలో మెరుగులు చేర్చడం
నాణ్యమైన నీటిపారుదల సదుపాయాలు కల్పించడం
పంట తర్వాత నిల్వ, మార్కెటింగ్ వ్యవస్థలు బలోపేతం చేయడం
రైతులకు బ్యాంకు రుణాల అందుబాటు పెంచడం
ఈ పథకం ఆస్పిరేషనల్ డిస్ట్రిక్ట్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆధారంగా రూపుదిద్దుకున్నప్పటికీ, దృష్టి పూర్తిగా వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాలపైనే ఉంటుంది.
🗺️ జిల్లాల ఎంపిక విధానం
పథకానికి ఎంపికైన జిల్లాలను మూడు ప్రధాన ప్రమాణాల ఆధారంగా నిర్ణయించారు:
1. తక్కువ పంట దిగుబడి ఉన్న ప్రాంతాలు
2. తక్కువ క్రాపింగ్ ఇన్టెన్సిటీ (ఒకే పంటపై ఆధారపడిన ప్రాంతాలు)
3. బ్యాంకు రుణాల అందుబాటు తక్కువగా ఉన్న జిల్లాలు
ప్రతి రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం నుండి కనీసం ఒక జిల్లా ఈ పథకంలో భాగం అవుతుంది.
🏗️ అమలు విధానం – స్థానిక ప్రణాళికలకు ప్రాధాన్యం
ప్రతి జిల్లాలో జిల్లా ధన ధాన్య కమిటీ ఏర్పడనుంది. ఇందులో కలెక్టర్, స్థానిక అధికారులు, రైతు ప్రతినిధులు భాగస్వాములవుతారు.
ఈ కమిటీలు జిల్లా వ్యవసాయ అభివృద్ధి ప్రణాళిక రూపొందిస్తాయి.
అదే సమయంలో, పథకం 36 కేంద్ర పథకాలు, 11 శాఖల కార్యక్రమాలతో సమన్వయం చేస్తుంది. ఈ విధంగా పునరావృతం లేకుండా సమగ్ర అభివృద్ధి సాధించే లక్ష్యం.
📊 పర్యవేక్షణ & సాంకేతిక మద్దతు
పథకాన్ని డిజిటల్ డాష్బోర్డ్ ద్వారా 117 ముఖ్య సూచీలతో (KPIs) మానిటర్ చేయనున్నారు. ప్రతి నెలా జిల్లా స్థాయిలో సమీక్షలు, రాష్ట్ర స్థాయి నివేదికలు, జాతీయ స్థాయి అంచనాలు జరుగుతాయి.
సమయానుకూలంగా రైతులకు అవసరమైన మార్గదర్శకాలు, సబ్సిడీలు అందేలా చర్యలు తీసుకుంటారని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.
💰 రైతుల ఆదాయం పెంపు – పథకం ప్రభావం
ఈ పథకం ద్వారా:
పంట దిగుబడులు పెరుగుతాయి
నీరు, నిల్వ సదుపాయాలు మెరుగవుతాయి
రైతులకు రుణాలు, మార్కెట్ అవకాశాలు విస్తరిస్తాయి
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ ఆధారిత ఉపాధి పెరుగుతుంది
సుస్థిర వ్యవసాయ పద్ధతులు, సహజ వనరుల వినియోగం ప్రోత్సాహం పొందుతాయి
🌿 ముగింపు
ప్రధాన మంత్రి ధన ధాన్య కృషి యోజన రైతు క్షేత్ర స్థాయిలో అభివృద్ధి సాధించాలన్న కేంద్ర ప్రభుత్వ దీక్షకు ప్రతీక. ఈ పథకం విజయవంతమైతే, భారత వ్యవసాయం మరింత బలపడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.


